กระบี่ Only

ถ้ำในเขาหินปูนของกระบี่ เที่ยวอย่างปลอดภัยและไม่ทำลายหินงอกหินย้อย

ถ้ำให้ความรู้สึกว่าเป็นสิ่งที่แข็งแรงที่สุดในธรรมชาติ ทั้งภูเขาเป็นหินก้อนเดียว อยู่มาก่อนเรานานจนนับไม่ถูก แตะสักนิดคงไม่เป็นไร ความคิดนี้ผิดตั้งแต่ต้น เพราะส่วนที่สวยที่สุดของถ้ำคือส่วนที่เปราะที่สุด

หินงอกหินย้อยเกิดจากหยดน้ำที่ซึมผ่านหินปูนแล้วทิ้งแร่ไว้ทีละชั้นบางๆ กว่าจะยาวขึ้นได้สักนิดก็ต้องรอนานเกินอายุคน ส่วนนิ้วมือที่มีเหงื่อและคราบมัน หรือพื้นรองเท้าที่ครูดผ่าน ทำให้ผิวหินหมองและเลิกงอกต่อได้ในพริบตา กระบี่มีถ้ำในเขาหินปูนอยู่มาก บางแห่งเดินเข้าได้ บางแห่งต้องพายคายัคเข้าไปทางน้ำ แต่หลักที่ใช้ได้กับทุกถ้ำมีคล้ายกัน

ทำ: พกแสงของตัวเอง และเลือกแสงที่ไม่แรงเกินไป

ถือไฟฉายคนละดวง อย่าพึ่งไฟจากมือถือเครื่องเดียวทั้งกลุ่ม และมีไฟสำรองเผื่อแบตหมดกลางทาง ไฟคาดหัวช่วยให้มือว่างไว้จับราวหรือพยุงตัวเวลาก้มลอดช่องแคบ

อย่า: ส่องไฟจ้าใส่ค้างคาว หรือใช้แฟลชกับผนังที่มีภาพเขียน

ค้างคาวคือเจ้าของบ้าน แสงจ้าและเสียงดังทำให้มันตื่นตกใจ ถ้าเห็นฝูงเกาะอยู่บนเพดาน ให้หันไฟลงพื้น พูดเบาๆ แล้วเดินผ่านไป

ถ้ำบางแห่งในกระบี่มีภาพเขียนสีโบราณบนผนัง อย่างถ้ำผีหัวโตแถบอ่าวลึก ซึ่งต้องนั่งเรือหรือพายเรือเข้าไป ภาพเหล่านี้เสื่อมได้จากแสงแรงและการสัมผัส ห้ามแตะ ห้ามเอามือทาบเพื่อถ่ายรูป และปิดแฟลชไว้ตลอด

ทำ: เช็กน้ำขึ้นน้ำลงก่อนเข้าถ้ำที่ต้องไปทางน้ำ

ถ้ำลอดในป่าชายเลนบางจุดเข้าได้เฉพาะช่วงที่น้ำอยู่ในระดับพอดี น้ำต่ำไปเรือติดเลน น้ำสูงไปช่องเพดานจะแคบจนลอดไม่ได้ ไกด์ท้องถิ่นดูน้ำเป็นประจำ ถามเขาให้ชัดก่อนออกเรือ ใครที่พายเรือชมป่าโกงกางมาแล้วจะรู้ว่าระดับน้ำเปลี่ยนเร็วแค่ไหนในเวลาไม่นาน

อย่า: ฝืนเข้าไปตอนน้ำกำลังขึ้น หรือหลังฝนหนัก

ถ้าเห็นว่าน้ำกำลังขึ้นและช่องปากถ้ำเริ่มแคบลง ให้ถอยออกมาก่อน รอบหน้ายังมี แต่ถ้าติดอยู่ข้างในเมื่อปากถ้ำถูกน้ำปิด จะเป็นสถานการณ์ที่อันตรายจริง ถ้ำที่มีลำธารไหลอยู่ภายในก็เช่นกัน ฝนหนักบนเขาทำให้น้ำในถ้ำขึ้นได้แม้ด้านนอกฟ้าจะเริ่มเปิดแล้ว ช่วงมรสุมให้ติดตามประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยาและถามเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ก่อนทุกครั้ง

ทำ: ก้มหัว ใส่รองเท้าที่เกาะพื้น และให้ทุกคนรู้ว่าอยู่ตรงไหน

เพดานถ้ำมีหินย้อยแหลมยื่นลงมาในจุดที่ไม่คาดคิด ก้มหัวให้ต่ำกว่าที่คิดว่าจำเป็นเสมอ หมวกแก๊ปช่วยกันกระแทกได้นิดหน่อย พื้นในถ้ำมักชื้นและลื่น รองเท้าแตะยางลื่นๆ ไม่เหมาะ ควรเป็นรองเท้ารัดส้นที่พื้นยึดเกาะดี

เดินเป็นกลุ่ม ให้คนท้ายแถวเป็นคนที่คุ้นทาง และนับคนทุกครั้งก่อนออกจากถ้ำ

อย่า: แตะหินงอกหินย้อย ปีนขึ้นไปถ่ายรูป หรือทิ้งร่องรอย

ไม่จับ ไม่หัก ไม่เคาะฟังเสียง ไม่ปีนขึ้นไปนั่งบนก้อนหินเพื่อให้ได้มุมสวย และไม่เขียนชื่อบนผนังทุกรูปแบบ แม้จะเห็นรอยเขียนเก่าของคนอื่นอยู่แล้วก็ตาม เศษอาหารหรือขวดน้ำที่ทิ้งไว้ในถ้ำไม่มีวันถูกแดดหรือฝนพาไปไหน มันจะอยู่ตรงนั้นจนกว่าจะมีใครเก็บ

ถ้ำบางแห่งเป็นที่สักการะของคนในพื้นที่ อย่างศาลในถ้ำริมไร่เลย์ที่คนเรือแวะมากราบไหว้ ให้แต่งกายสุภาพและไม่หยิบจับของถวาย ศาสนสถานในถ้ำมีอยู่ทั่วประเทศ ใครที่สนใจการเดินทางสายศรัทธาข้ามภาค มีคนรวบรวมเส้นทางไหว้พระธาตุตามปีนักษัตรของตัวเองทางภาคเหนือไว้ให้อ่านต่อ

ทำ: ไปกับคนที่รู้จักถ้ำ เมื่อถ้ำนั้นลึกหรือแยกหลายโพรง

ถ้ำที่ลึก มืดสนิท หรือแยกเป็นหลายทาง ไม่ควรเข้าเองโดยไม่มีไกด์ท้องถิ่นหรือเจ้าหน้าที่นำทาง บอกที่พักไว้ว่าจะไปไหนและน่าจะกลับเมื่อไร ถ้าเกิดเหตุฉุกเฉินโทร 1669 หรือ 191

ถ้ำในเขตอุทยานแห่งชาติมีกฎของตัวเอง บางช่วงอาจปิดเพื่อความปลอดภัยหรือเพื่อฟื้นฟู ให้เช็กกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช หรือที่ทำการอุทยานก่อนไป คนที่ชอบทั้งถ้ำและป่า อาจวางแผนเดินศึกษาธรรมชาติในเขาพนมเบญจาไว้อีกวันหนึ่ง

อย่า: เดินแยกออกจากกลุ่ม หรือข้ามป้ายห้ามเข้า

ป้ายห้ามเข้าในถ้ำมีเหตุผลเสมอ อาจเป็นหินที่ร่วงง่าย พื้นที่น้ำท่วมถึง หรือส่วนที่กำลังปิดให้ธรรมชาติฟื้นตัว เชือกกั้นไม่ได้มีไว้ให้ก้าวข้ามเพื่อเก็บรูป

ถ้ำเหมาะกับใคร และใครควรรอไว้ก่อน

ถ้ำที่มีทางเดินชัดเจนเหมาะกับคนที่เดินได้คล่อง ชอบธรรมชาติ และอยากเห็นด้านในของเขาหินปูนที่มองจากเรือได้แค่ภายนอก เด็กโตที่ฟังคำสั่งได้ไปด้วยได้ ถ้าผู้ใหญ่จูงใกล้ชิด

ส่วนคนที่กลัวที่แคบหรือที่มืด คนที่มีโรคทางเดินหายใจหรือแพ้ฝุ่นง่าย คนที่เข่าไม่ดีจนต้องก้มลอดลำบาก และเด็กเล็กที่ยังวิ่งซนห้ามไม่อยู่ ควรเลือกถ้ำที่ตื้นและสว่าง หรือรอดูวิวเขาจากข้างนอกแทน

ในสายตาคนกระบี่หลายคน ถ้ำไม่ใช่ห้องจัดแสดงที่เปิดให้เข้าชม แต่เป็นบ้านของค้างคาว ของน้ำที่ซึมผ่านหิน และของเรื่องเล่าที่พ่อแม่เล่าต่อกันมา เราแค่ขอเข้าไปดูสักพัก แล้วเดินออกมาโดยไม่หยิบอะไรติดมือ